امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1396/11/05 - 18:29 كد :1412
هجوم فرهنگی به خودمان- رضا دبیری‌ نژاد
خبر هرمزگان- یادداشت وارده- در دنیایی که نهادهای فرهنگی و جهانی بر ظرفیت‌های فرهنگ بومی و محلی تاکید می‌کنند تا این ظرفیت‌ ها بتوانند در جایگاه سرمایه مورد بهره‌برداری قرار گیرند و سبب رونق اقتصادی و نشاط اجتماعی شوند، متاسفانه هر روز شاهد هجمه‌ای به ظرفیت‌ های فرهنگ بومی در بندرعباس هستیم.

هجمه‌ هایی که عملا حذف ظرفیت‌ ها را به دنبال دارند و در نتیجه بندرعباس را از رنگ و بومی فرهنگی خود دور می‌سازند و زمینه‌ای می‌سازند تا خود فرهنگی آن را گرفته و به یک دیگری ناآشنا تبدیل سازند. این دیگری شدند همان چیزیست که هویت فرهنگی را مورد هدف قرار می‌دهد.

یک روز خانه‌ای تاریخی در بندرعباس خراب می‌شود، روز دیگر نام محلات و خیابان‌ها که خاطره‌ی جمعی محسوب می‌شود خط می‌خورد، از سوی دیگر شمایل بومی ساحل خشک شده و خیابان می‌شود بدون آنکه در نظر داشته باشیم این مداخله در نظام فرهنگی و طبیعی منطقه است و حالا از این سو نماینده‌ای در مجلس بخشی از میراث غیرملموس و نشانه‌های فرهنگی بومی را در نقد عملکرد شهرداری بندرعباس منکر می‌شود.

منظر نگاه ایشان که در واقع می‌توان فراتر از نگاه شخصی بلکه نوعی گرایش دید، گرایشی است که فرهنگ را یکپارچه و یک منظومه نمی‌بیند بلکه می‌خواهد گزینشی و در موقعیت مسلط کنونی برخورد کرده و از منظر گفتمانی گرایش خود برخی نشانه‌ها، روایت‌ها و یا میراث‌های محلی را حذف نموده یا برخی از داده‌ها را در برابر داده‌های دیگر گذاشته و ارزش‌گذاری نماید. در حالی‌که جامعه با تجربه خود دست به طرد و جذب داده‌های فرهنگی می‌زند.

ایشان موسیقی، رقص و ابزار فرهنگی چون دهل را منکر شده و حتا آیینی چون "ساخت" را از دایره فرهنگ بومی خارج می‌سازد. اینجاست که سیاست و سیاستمداران پا در حیطه فرهنگ می‌گذارند و با نگاهی ابزاری و بدون درک مناسبات فرهنگی که بافت فرهنگ را می‌سازد با آن مواجه شده و برآنند که معناسازی یا کدگذاری خود را داشته باشند.

همه اهالی فرهنگ و نظریه‌پردازان آن می‌دانند که رقص و آیین ریشه‌ای دیرینه و مقدس دارد و کارکردهای اجتماعی آن نیز فراتر از کارکردهای ظاهری آن است، در همین هرمزگان و اقلیم‌های مختلف آن از دریا تا کوه شاهد رقص‌های آیینی از رزیف و ازبا گرفته تا چمک‌های شادیانه هستیم که هم باعث نشاط جامعه و نظم اجتماعی و حتا تقدیس معنایی معیشت‌ها شده و می‌شوند.

همه می‌دانیم که موسیقی هرمزگان با همین دهل‌هایش گونه‌ای شناخته شده در منظومه موسیقیایی کشور است که همواره اهالی موسیقی و فرهنگ‌ پژوهان را جذب خود کرده و آنها را به تحسین واداشته است. حالا این دستاورد را حاصل قرن‌ها تجربه و خلاقیت بومی است و ارزش معرفی فراتر از مرزها را دارد را منکر می‌شویم و از اعتبار ویترین شدن فرهنگی دور می‌دانیم.

آیین‌های عروسی از پذیرفته‌ شده‌ ترین گونه‌های مردم‌ شناختی است که تمایز آن در هر منطقه روایت‌ ساز فرهنگ آن جامعه است. با آیین هم نمی‌شود گزینشی برخورد کرد، عروسی یک روایت فرآیندی است که آیین‌ های ساخت و حنابندان و زیارت هرکدام پاره‌ روایت‌هایی در این مجموعه هستند که نه با ارزش‌ هایی فرهنگی و نه با ارزش‌ های مذهبی و اجتماعی در تضاد قرار دارند و از همین رو هم جامعه آن را پذیرفته و تثبیت نموده است.

در فرآیند فرهنگ هم زمان و جامعه است که پایداری یک پدیده را به اثبات می‌رسانند و افراد نمی‌توانند در مقابل قدرت جامعه و فرهنگ بایستند که این چند روزه در برابر قرون گذری بیش نیست.

در روزگاری که میان جوامع و کشورها رقابت فرهنگی بسیاری به وجود آمده و هر جامعه تلاش دارد با ثبت و معرفی نمادهای فرهنگی خاص خود بر قدرت فرهنگی و سرمایه‌های خود بیفزاید، چگونه است که نماینده‌ای که باید فراتر از نمایندگی سیاسی نماینده فرهنگی و اجتماعی باشد در برابر سابقه فرهنگی جامعه خود قرار می‌گیرد؟

" ساخت" در منظومه آیین‌ های عروسی آیینی منحصر به فرد است و موسیقی هرمزگان زبان فرهنگی مردم این منطقه است که توانسته گویایی دردها و محفلی برای تسکین آلام و یا بستر برای شادی، نظم و وحدت باشد. حالا این ارزش‌ های اجتماعی که پیوند دهنده افراد و نظم جامعه بومی است را منکر می‌شویم.

بر ایجاد نماد شهری ساخت می‌توان نقدهای کمی و کیفی مطرح کرد که البته جای این نقدها هم هست اگرچه در این شکل‌گیری این جریان تازه شهری قابل توجه و تقدیر است اما نمی‌توان اصل مساله را خط زد.

نمایندگان قانون‌گذار خود بهتر از هر کسی حریم قوانین را می‌دانند و مرز نظارت شورای شهر و نمایندگان مجلس بر آنها واضح و مبرهن است و حتا اگر بحث نقد شهردار هم باشد نقدهایی همچون بحث هویت‌زدایی از ساحل و شهر پسندیده‌ تر است تا عملی که خود گامی در جهت توجه به هویت بومی و میراث‌های غیرملموس در قالب روایت شهری بوده است.

کاش نمایندگان سیاسی مشاوران فرهنگی و آگاه به فرهنگ بومی داشته باشند تا خواسته و ناخواسته تیری به سوی فرهنگ بومی نیاندازند که امروز مهمترین سرمایه ما همین است که از آن نمادها و روایت‌های اندکی مانده است.

باید مواظب بود که در دعواهای سیاسی و مدیریت بار شکننده فرهنگ هدف قرار نگیرد.

 

* پژوهشگر ایران‌ شناسی– مدیر موزه ملی ملک

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
یکتاپور: صنعت شیلات در شرایط تحریم 130 میلیون دلار ارزآوری داشته است پایان اولین نشست خبری شیلات و خبرنگاران هرمزگان با تساوی صفر- صفر بندرعباس کلان شهر شد آلومینیوم «المهدی و هرمزآل» نصیب مپنا شد آیت الله نعیم آبادی اعلام خطر کرد: بازار ماهی فروشان آغاز نابودی ساحل بندرعباس است قطار باری مسیر طبس- بندرعباس از ریل خارج شد آغاز توزیع مرغ یخ زده 8 هزار و 900 تومانی در هرمزگان زیر پوستی های غیر رسمی از یک مراسم رسمی/ ۶ ماه و ۴۰ دقیقه تاخیر برای یک معارفه فرهنگی استاندار هرمزگان: از نقدها درباره برگزار نشدن نمایشگاه کتاب خوشحال شدم/ اولین اولویت مدیر جدید برگزاری نمایشگاه باشد حکم پرونده یسنا صادر شد/ محکومیت پدر کودک آزار حاجی آبادی به تحمل حبس و پرداخت دیه مدیرکل حفاظت محیط زیست هرمزگان: صادرات و قاچاق خاک سرخ جزیره هرمز حقیقت ندارد رئیس مرکز اقیانوس‌شناسی خلیج‌ فارس هشدار داد: مشاهده علائم سواحل مرده در بندرعباس خیانت در امانت اتهام جدید خریدار آلومینیوم المهدی همتی که در فرهنگ نیست/ هرمزگان در آستانه سرشکستگی مدیریتی نوزاد 700 گرمی به آغوش مادر بازگشت مدیر کل حراست استانداری هرمزگان از قزوین آمد هشدار پلیس هرمزگان به سایت های شرط بندی فوتبال/ شرط بندی در فضای مجازی جرم است مدیر عامل بیمه معلم: خسارت دانش آموزان فوت شده حادثه زاهدان پرداخت شد فرماندار بندرعباس رفتنی شد سقوط پاراگلایدر در ارتفاع های کوه گنو نرخ بیکاری هرمزگان در فصل کار دو رقمی شد سر و صدا در اتاق بازرگانی بندرعباس و سکوت کشدار متولی دولتی اعتماد بی جا 200 میلیون برای مالباخته آب خورد/ متهم در استان همسایه دستگیر شد پلمپ ۷۸ چاه غیر مجاز در هرمزگان مدیر کل محیط‌ زیست هرمزگان: جان جبیرهای هرمز در خطر است جوان مرگ مغزی به سه بیمار زندگی دوباره بخشید پنج هزار تن گوشت وارداتی سه ماه در انتظار ترخیص کشف لاشه یک قلاده پلنگ ایرانی در منطقه حفاظت شده گنو فرمانده پلیس راه هرمزگان هشدار داد: استفاده از اتوبوس های غیر ایمن برای تردد دانشجویان و کارگران بندرعباس با تفسیر خاص استانداری محور بستک – بندرعباس مسدود شد سه هزار و 500 خودرو در گمرک باهنر خاک می خورد درگذشت داستان‌ نویس جوان هرمزگانی میزبانی مسابقات ووشو از هرمزگان پرید زمین خواری 13 هکتاری در جاسک آغاز سرشماری زمستانه پرندگان مهاجر در هرمزگان ۹۴ متهم محموله قاچاق 119 میلیاردی دستگیر شدند هرمزگان 7 درجه سردتر شد مسیر رفت حاجی آباد – بندرعباس از نیمه دیماه مسدود می شود دو دانش آموز بشاگردی در سانحه تصادف مجروح شدند / آموزش و پرورش: دانش آموزان بی مجوز از خوابگاه خارج شده اند جانشین فرمانده انتظامی: سپاه و ارتش به موضوع مبارزه با قاچاق کالا و مواد مخدر ورود می کنند عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس: دختران سیگاری رو به افزایش هستند برگزیدگان جشنواره هنری دخانیات معرفی شدند بهار داستان هرمزگان در زمستان روایت پلیس بندرعباس از دستگیری 28 سارق تولد 60 سر بچه کروکودیل در قشم مدیرعامل شرکت بیمه ایران: روزنه های پرداخت تقلبی در بیمه ایران بسته شد باند پنج نفره سارقان خودرو به بن بست رسید/ کشف 17 دستگاه موتورسیکلت و خودرو سرقتی بازداشت 54 مدلینگ اینستاگرامی در هرمزگان مامای خاطی توبیخ شد/ تولد نوزاد در سالن انتظار درخواست اعضای شورای شهر بندرعباس برای ورود سپاه به پروژه های شهری و شهرداری مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.