امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1397/04/05 - 10:19 كد :1597
مسعود درگاهی هنرمند مجسمه ساز هرمزگانی درگذشت/ گفت و گوی رها فریدی با هنرمند فقید هرمزگان
خبر هرمزگان- مسعود درگاهی هنرمند مجسمه ساز و احیاگر بادگیرهای جنوب در ۵۵سالگی درگذشت.

یکی از برجسته ترین تلاش های این هنرمند که سالها عمر خود را صرف آن کرد، ساخت ۴۱ ماکت از مدل های مختلف بادگیرهای هرمزگان بود.

بادگیرهای درگاهی-گفت و گوی رها فریدی با هنرمند فقید هرمزگان مسعود درگاهی

اگر سالها پيش به بندر عباس سفر مي كرديد، با تصويري از دريا، سواحل شني، خانه هايي با بادگيرهايي از سنگ و ساروج روبه رو مي شديد كه مردم اين سرزمين را خنك نگه مي داشتند. اما امروز آن تصوير جاي خود را به مراكز خريد مدرن وآپارتمانهايي با پنجره هاي جيوه اي و كولر هاي گازي داده است

آنچه از بادگيرهاي بندر عباس باقي مانده، تنها 41 عدد ماكت در اتاق آقاي مسعوددرگاهي است، هنرمند اهل بندر عباس كه خاطره هواي خنك بادگيرها در روزهاي كودكيش، او را به بازسازي اين پديده كه به تدريج از چهره شهرهاي ايران حذف مي شود، جلب كرده است. او براي تحقيق و ثبت اين بادگيرها به بندر لافت، بندر لنگه، پل و …سفر كرده و با ساختن ماكت هايي از روي دريافت هاي خود سعي در زنده نگه داشتن آنها داشته است.

بادگيرها اتاقهاي مستطيل شكلي به پهناي 3 تا 5/3 متر با دريچه هايي بسيار براي جريان هوا و تهويه بوده اند كه از سنگ و ساروج و بعدها از آجر ساخته مي شده اند. چوب هايي به نام چندل، مقاوم در برابر رطوبت، با ريشه هندي، به صورت افقي اين بناها را در بر گرفته اند، كه به عنوان پله براي تعويض ساليانه كاه گلهاي بام، مورد استفاده قرار مي گرفتند.

بسياري از اين بادگيرها را با نقوش اسليمي، گچبري كرده اند كه از نظر آقاي درگاهي ظرافت و زيبايي اين نقش ونگار ها كه ريشه مذهبي دارند با توانايي مالي خانواده ها، ارتباط مستقيم داشته است.

انگيزه ساخت اين ماكت ها را از مسعود درگاهي جويا شدم

درگاهي: فكر مي كردم فراموش شدند و شاهد تخريب روز افزون آنها در اين دوران بوده ام. ساختمانهايي كه امروزه به جاي بادگيرها ساخته مي شوند، ريشه در اين سرزمين ندارند، با آب و هواي اين منطقه سازگار نيستند و رابطه انسان را با طبيعت قطع كرده و او را روحا بيمار مي كنند

در گذشته مردم شناخت بهتري از بادهاي فصلي داشتند و با بناي ساختمانهاي پيچيده اين بادگيرها، تنها با استفاده از طبيعت بادهاي فصلي، محيطي مطبوع براي زندگي به وجود مي آوردند.

اين انگيزه اي شد كه تحقيق كنم. وقتي شروع به كار كردم هدفم ساختاين تعداد ماكت نبود ولي خب غرق كار بودم و به آدرس هر بادگيري كه پيدا مي كردم، مي رفتم و عكس مي گرفتم. دوستان و آشنايان من هم هر بادگيري مي ديدند، من را با خبر مي كردند.

اين بود كه به اينجا رسيد و 41 بادگير ساختم. با ساخت اين ماكتها سعي در زنده نگه داشتن خاطره ها و حفظ بخشي از تاريخچه اين سرزمين داشته ام.

رها: اين ماكتها را در بندر عباس به نمايش عمومي گذاشتيد، برخورد بازديدكنندگان با آنها چه بود؟

درگاهي: به نظر من تجربه خوبي بود، در نمايشگاه بسياري از بازديد كنندگان را به دوران كودكيشان بازگردانده و خاطره هايشان را دوباره زنده كرده بود. آنها از بين ماكتها بادگيرهاي خانه هاي خودشان را پيدا مي كردند و اين ماجرا براي من خيلي جذاب بود.

رها: در منزلتان اتاقي پر از ماكت بادگير ديدم كه همه آنها كاملا با هم متفاوتند، اين تفاوتها به چه معني هستند و تقسيم بندي اينها چگونه اند؟

درگاهي: بضاعت مردم نقش مهمي در شكل اين بادگيرها و ارتفاعشان داشته، بعضي ازبادگيرها خيلي كوتاهند، اين به اين معني است كه صاحبان آنها با هر چه كه داشتند بادگير كوتاهي درست كرده اند. بادگيرهاي بزرگ هم مي بينيد، براي مثال در بندر لنگه خانه اي با هفت بادگير وجود داشته. ولي اكثر خانه هاي اين منطقه بيشتر از يك بادگير نداشته اند.

در بندرعباس به دليل شرجي هوا بيشتر بادگيرها يك طرفه بودند، در صورتي كه در مناطق خشك تر از بادگيرهاي چهار طرفه استفاده می شد.

در بسياري از مواقع، بادگيرهاي سواحل جنوبي ايران با بادگيرهاي كويري اشتباه گرفته مي شوند. بادگيرهاي سواحل جنوب ايران، داراي ارتفاعي كوتاه اند درصورتي كه بادگيرهاي كويري بلندترند و با به جريان انداختن هوا بر روي قناتهاي آب، باعث از بين رفتن خشكي هواي كوير مي شوند.

رها: در حقيقت حدود 30 سال پيش شهر بندر عباس و همه شهرهاي جنوبي، خانه هاي بادگيري داشته اند. ولي در اين چند روز كه در بندر عباس بودم به جز ماكت هاي شما، يك بادگير هم نديدم، در صورتي كه بندر لافت هنوز معماري بادگيري اش نمايان است.

درگاهي: نمايان بودن اين بادگيرها در بندر لافت به اين دليل است كه ميراث فرهنگي بادگيرهاي لافت را ثبت كرده و از تخريب اين ساختمانها جلوگيري مي كند. اما اگر دقت كنيد، خواهيد ديد كه امروزه از كاراييشان استفاده نمي شود ، مثلا ازآنها به عنوان آشپز خانه استفاده مي كنند. از وقتي كه كولر و دستگاههاي خنك كننده آمده از بادگيرها عملا استفاده نمي شود.

رها: درست است. نمونه اي را خودم ديدم كه دقيقا همانطور كه شما مي گوييد،انباري شده و وسائل اضافي اهالي منزل در آن چيده شده بود حتي دريچه اش رابسته بودند و چيزي از اصل آن باقي نمانده بود.آقاي در گاهي در همين بندر عباس، شهري كه در آن زندگي مي كنيد، چند باد گير باقي مانده؟

درگاهي: طبق تحقيق من، 3 تا 4 بادگير ديگر باقي مانده كه درمحله هاي قديمي اينجاهستند. در حال حاضر كمي بيشتر از سالهاي اخير به آنها اهميت ميدهند. ميراث فرهنگي بعضي ها را ثبت كرده و توانسته آنها را تا حدودي حفظ كند.

رها: از بادگيرهاي حقيقي بگذريم و بر گرديم به ماكتهاي شما . مواد به كار رفته در ماكتهاي شما چيست ؟

درگاهي: از يك سري مواد مصنوعي مثل چوب پنبه ،پلاستيك و چند ماده شيميايي ديگر استفاده كرده ام كه در اين آب وهوا ماندگاري بيشتري دارند.

رها: حالا شما مي خواهيد با اين اتاق پر از بادگير چه كنيد؟ سرنوشت اين ماكتها چه مي شود؟

درگاهي: قرار بر اين بود كه ميراث فرهنگي اين ماكتها را براي بازديد عموم در موزه نگهداري كند كه به نظر من در حد حرف بوده، چون مدت دو سال است كه اين ماكتها را در خانه نگهداري مي كنم. فضاي منزل من را پر كرده اند و من نميتوانم كار جديدي شروع كنم.

بسياري براي نمايشگاه هاي مختلف سراغ اين ماكتها را گرفته اند ولي من مايل نيستم كه در هر نمايشگاهي شركت كنم، براي مثال از امارات آمدند كه اين ماكت ها را در نمايشگاهي به عنوان تاريخچه امارات بگذارند، آنها معتقدند كه اصل اين بادگيرها متعلق به آنجا بوده ولي من فكر مي كنم كه اين جزئي از تاريخچه ماست و نمي توان آنرا به راحتي در اختيار ديگران قرار داد تا تاريخچه اي براي خود بسازند.

رها: مثال خوبي هستيد از كسي كه بدون مدرك دانشگاهي توانسته كاري انجام دهد كه شايد كساني كه تحصيلات آكادميك دارند هم قادر به انجام آن نباشند. شما اين فن را چگونه آموختيد؟

درگاهي: مي توان گفت كه با يك بازي شروع شد. در گذشته، كوچه هاي اينجا خاكي بودند وبعد از بارندگي گلي مي شدند كه من از اين گلها استفاده مي كردم و مجسمه مي ساختم.

رها: آخرين كارتان همين بادگيرها هستند؟

درگاهي: خير، آخرين كارم يك مجسمه بزرگ فلزي در بازار بزرگ بندر عباس است، دو جحله كه در داخل هم قرار گرفته اند. نمي دانم جحله را مي شناسيد يا نه؟

رها: بله، كوزه اي كه قبلا براي خنك نگه داشتن آب از آن استفاده مي شد و امروز به عنوان يك ساز هم از آن استفاده مي شود.

درگاهي: درست است ولي به شكل امروزي و مدرن آن. در واقع نزديك به مدت پنج ماه روي آن كار كردم.

رها: براي آخرين سوال مي خواستم از شما بپرسم، آيا واقعا اين بادگير ها براي استفاده مردم، جايي در معماري امروز دارند؟ يا اينكه جاي آنها فقط در موزه هاست؟

درگاهي : خب به نظر من اگر با معماري امروزي تركيب شود، مي توان حداقل 3 تا 4 ماه از سال از آن بهره برد و در زمستان دو ماهي كه هواي اينجا سرد مي شود دريچه هايش را بست.

رها: به نظر من جذاب ترين خصوصيت آنها اين است كه از برق استفاده نمي كنند و از طبيعت اين باد را دريافت مي كنند.

درگاهي: بله، در واقع رابطه شما را با طبيعت قطع نمي كنند بلكه به نظر من حتي پيوند هم مي دهند، فضاي بسته ساختمانهاي امروزي را ندارند و درست نیست به همین سادگی کنار بروند.

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
تعلیق پروانه فعالیت 47 راننده متخلف سرویس های برون شهری دستگیری 2 کارچاق کن مدعی نفوذ در دستگاه قضایی ۳۶ سال زندان برای متهمان قاچاق سازمان یافته در بندرعباس بهترین قصه گویان هرمزگان معرفی شدند اختلاس نفتی در جنوب کشور/ متهمان در بوشهر و هرمزگان دستگیر شدند پاسخ تند و تیز مدیر هرمزگانی به نماینده مجلس: مدیر پروازی نیستم، شانتاژ سیاسی نکنید شناگر هرمزگانى قهرمان قهرمانان کشور شد حمله کفتار به چوپان در سیریک بیشترین شناگاه های آلوده در بندرعباس است اصفهانی‌ ها برای ستاره خلیج فارس چه خوابی دیده اند؟/ شلوغ‌ کاری یک نماینده اصفهان در سکوت پنج نمایندگان هرمزگان معاون مالی و اقتصادی شهرداری بندرعباس: نظام مالی شهرداری باید تغییر کند ۲۲ قاتل در شهرستان بندرعباس دستگیر شدند استاندار: مایلم در هرمزگان بمانم اما همه جای ایران سرای من است دستگیری کارمندان جاعل شناسنامه و کارت ملی در هرمزگان/ کشف 350 مدرک جعلی توزیع 400 دستگاه آمبولانس پیشرفته از گمرک باهنر آغاز شد رییس شورای شهر بندرعباس: جلسه غیرعلنی درخواست یکی از غایبان بود/ موضوع ۱۳ میلیارد تومانی از دستور کار خارج شد برومند حکم گرفت فروش آبجو در بطری دلستر ادعای مالک: آلومینیوم المهدی در آستانه ورشکستگی و تعطیلی کارشناس مشهور هواشناسی پیش بینی کرد: فرصت یک هفته ای هرمزگان تا طوفان قاچاقچیان باتری در بندرعباس ۷۵ میلیارد تومان جریمه شدند مرگ مسمومان الکلی در بندرعباس ادامه دارد جلسه غیرعلنی شورای شهر بندرعباس با دستور کار 13 میلیارد تومانی رهبر معظم انقلاب: ملت ایران با شکست دادن تحریم سیلی دیگری به آمریکا خواهد زد غیبت سوال برانگیر مدیرکل میراث فرهنگی هرمزگان در مهمترین برنامه سالانه اداره کل زندان ها اعلام کرد: خبر فرمانده انتظامی مصداق نشر اکاذیب است ملکی خبر داد: افزایش ۳۶ درصدی سرقت ها/ عوامل اقتصادی تاثیر دارند اتمام حجت رییس با غایبان شورای شهر بندرعباس/ فراخواندن اعضای غایب با خواهش و تشویق و تهدید التهاب در شورای شهر بندرعباس/ قهر شورای چهارمی ها تا کجاست پنج کشته و مجروح در دو تصادفات در جاده های هرمزگان ایوب دبیری نژاد، فعال رسانه ای هرمزگان دار فانی را وداع گفت معاون وزیر ورزش: انتخاب مدیر هرمزگان حاصل رایزنی با استاندار و مجمع نمایندگان استان بود اختصاصی/ گزارش مسمومیت الکلی از سایر شهرهای هرمزگان/ مسموم شدگان از جاسک، میناب، سیریک و قشم هستند سه متهم در پرونده مشروبات الکلی مرگبار دستگیر شدند/ سردار ملکی: رییس باند تولید مشروب الکلی مرگبار از زندان گروه را هدایت می کرد توزیع لاستیک ۲.۱ میلیون تومانی برای کامیون‌داران در هرمزگان آغاز شد تکمیلی/ زن و شوهر سازنده مشروبات مرگبار در بندرعباس دستگیر شدند/ 18 نفر جان باختند/ ستاد بحران علوم پزشکی جلسه اضطراری تشکیل داد شمار مسمومان مشروبات الکلی در بندرعباس به 40 نفر رسید/ یکی از عوامل اصلی دستگیر شد مرگ پنج شهروند بندرعباسی بر اثر مسمومیت مصرف مشروب الکلی/ شمار مسمومان به 30 نفر رسید آتش نشانان بندرعباس 1451شهروند را از خطر نجات دادند جابجایی سه میلیارد تومان پول برای انتصاب یک مدیر در گمرک بندرعباس صف های پمپ بنزین بندرعباس نماد بی برنامگی و انفعال مدیریتی همتی گزینه جدی استانداری فارس شرکت پخش فرآورده‌های نفتی هرمزگان: مردم در پمپ بنزین ها تجمع نکنند تعطیلی پنج شنبه ادارات هرمزگان لغو شد هرمزگان بارانی می شود عقب ماندگی هرمزگان در مدیریت آب های سطحی/ فرو چاله ها به پارسیان رسیدند 358 هزار دانش آموز هرمزگانی به مدرسه رفتند توزیع 70 کانتینر برنج هندی کشف ‌شده در هرمزگان/ انتقال کالاهای ضروری از انبارهای عمومی به منازل مسکونی! اقامه نماز ظهر عاشورا در چهار راه مطهری بندرعباس ابراز تعجب و نگرانی رئیس‌کل دادگستری هرمزگان از میزان مصرف مشروبات الکلی/ کشف ۱۱ لنج مشروب در سه ماه مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.