امروز
گروه خبري : هرمزگان در فضای مجازی
تاريخ انتشار : 1397/04/05 - 10:19 كد :1597
مسعود درگاهی هنرمند مجسمه ساز هرمزگانی درگذشت/ گفت و گوی رها فریدی با هنرمند فقید هرمزگان
خبر هرمزگان- مسعود درگاهی هنرمند مجسمه ساز و احیاگر بادگیرهای جنوب در ۵۵سالگی درگذشت.

یکی از برجسته ترین تلاش های این هنرمند که سالها عمر خود را صرف آن کرد، ساخت ۴۱ ماکت از مدل های مختلف بادگیرهای هرمزگان بود.

بادگیرهای درگاهی-گفت و گوی رها فریدی با هنرمند فقید هرمزگان مسعود درگاهی

اگر سالها پيش به بندر عباس سفر مي كرديد، با تصويري از دريا، سواحل شني، خانه هايي با بادگيرهايي از سنگ و ساروج روبه رو مي شديد كه مردم اين سرزمين را خنك نگه مي داشتند. اما امروز آن تصوير جاي خود را به مراكز خريد مدرن وآپارتمانهايي با پنجره هاي جيوه اي و كولر هاي گازي داده است

آنچه از بادگيرهاي بندر عباس باقي مانده، تنها 41 عدد ماكت در اتاق آقاي مسعوددرگاهي است، هنرمند اهل بندر عباس كه خاطره هواي خنك بادگيرها در روزهاي كودكيش، او را به بازسازي اين پديده كه به تدريج از چهره شهرهاي ايران حذف مي شود، جلب كرده است. او براي تحقيق و ثبت اين بادگيرها به بندر لافت، بندر لنگه، پل و …سفر كرده و با ساختن ماكت هايي از روي دريافت هاي خود سعي در زنده نگه داشتن آنها داشته است.

بادگيرها اتاقهاي مستطيل شكلي به پهناي 3 تا 5/3 متر با دريچه هايي بسيار براي جريان هوا و تهويه بوده اند كه از سنگ و ساروج و بعدها از آجر ساخته مي شده اند. چوب هايي به نام چندل، مقاوم در برابر رطوبت، با ريشه هندي، به صورت افقي اين بناها را در بر گرفته اند، كه به عنوان پله براي تعويض ساليانه كاه گلهاي بام، مورد استفاده قرار مي گرفتند.

بسياري از اين بادگيرها را با نقوش اسليمي، گچبري كرده اند كه از نظر آقاي درگاهي ظرافت و زيبايي اين نقش ونگار ها كه ريشه مذهبي دارند با توانايي مالي خانواده ها، ارتباط مستقيم داشته است.

انگيزه ساخت اين ماكت ها را از مسعود درگاهي جويا شدم

درگاهي: فكر مي كردم فراموش شدند و شاهد تخريب روز افزون آنها در اين دوران بوده ام. ساختمانهايي كه امروزه به جاي بادگيرها ساخته مي شوند، ريشه در اين سرزمين ندارند، با آب و هواي اين منطقه سازگار نيستند و رابطه انسان را با طبيعت قطع كرده و او را روحا بيمار مي كنند

در گذشته مردم شناخت بهتري از بادهاي فصلي داشتند و با بناي ساختمانهاي پيچيده اين بادگيرها، تنها با استفاده از طبيعت بادهاي فصلي، محيطي مطبوع براي زندگي به وجود مي آوردند.

اين انگيزه اي شد كه تحقيق كنم. وقتي شروع به كار كردم هدفم ساختاين تعداد ماكت نبود ولي خب غرق كار بودم و به آدرس هر بادگيري كه پيدا مي كردم، مي رفتم و عكس مي گرفتم. دوستان و آشنايان من هم هر بادگيري مي ديدند، من را با خبر مي كردند.

اين بود كه به اينجا رسيد و 41 بادگير ساختم. با ساخت اين ماكتها سعي در زنده نگه داشتن خاطره ها و حفظ بخشي از تاريخچه اين سرزمين داشته ام.

رها: اين ماكتها را در بندر عباس به نمايش عمومي گذاشتيد، برخورد بازديدكنندگان با آنها چه بود؟

درگاهي: به نظر من تجربه خوبي بود، در نمايشگاه بسياري از بازديد كنندگان را به دوران كودكيشان بازگردانده و خاطره هايشان را دوباره زنده كرده بود. آنها از بين ماكتها بادگيرهاي خانه هاي خودشان را پيدا مي كردند و اين ماجرا براي من خيلي جذاب بود.

رها: در منزلتان اتاقي پر از ماكت بادگير ديدم كه همه آنها كاملا با هم متفاوتند، اين تفاوتها به چه معني هستند و تقسيم بندي اينها چگونه اند؟

درگاهي: بضاعت مردم نقش مهمي در شكل اين بادگيرها و ارتفاعشان داشته، بعضي ازبادگيرها خيلي كوتاهند، اين به اين معني است كه صاحبان آنها با هر چه كه داشتند بادگير كوتاهي درست كرده اند. بادگيرهاي بزرگ هم مي بينيد، براي مثال در بندر لنگه خانه اي با هفت بادگير وجود داشته. ولي اكثر خانه هاي اين منطقه بيشتر از يك بادگير نداشته اند.

در بندرعباس به دليل شرجي هوا بيشتر بادگيرها يك طرفه بودند، در صورتي كه در مناطق خشك تر از بادگيرهاي چهار طرفه استفاده می شد.

در بسياري از مواقع، بادگيرهاي سواحل جنوبي ايران با بادگيرهاي كويري اشتباه گرفته مي شوند. بادگيرهاي سواحل جنوب ايران، داراي ارتفاعي كوتاه اند درصورتي كه بادگيرهاي كويري بلندترند و با به جريان انداختن هوا بر روي قناتهاي آب، باعث از بين رفتن خشكي هواي كوير مي شوند.

رها: در حقيقت حدود 30 سال پيش شهر بندر عباس و همه شهرهاي جنوبي، خانه هاي بادگيري داشته اند. ولي در اين چند روز كه در بندر عباس بودم به جز ماكت هاي شما، يك بادگير هم نديدم، در صورتي كه بندر لافت هنوز معماري بادگيري اش نمايان است.

درگاهي: نمايان بودن اين بادگيرها در بندر لافت به اين دليل است كه ميراث فرهنگي بادگيرهاي لافت را ثبت كرده و از تخريب اين ساختمانها جلوگيري مي كند. اما اگر دقت كنيد، خواهيد ديد كه امروزه از كاراييشان استفاده نمي شود ، مثلا ازآنها به عنوان آشپز خانه استفاده مي كنند. از وقتي كه كولر و دستگاههاي خنك كننده آمده از بادگيرها عملا استفاده نمي شود.

رها: درست است. نمونه اي را خودم ديدم كه دقيقا همانطور كه شما مي گوييد،انباري شده و وسائل اضافي اهالي منزل در آن چيده شده بود حتي دريچه اش رابسته بودند و چيزي از اصل آن باقي نمانده بود.آقاي در گاهي در همين بندر عباس، شهري كه در آن زندگي مي كنيد، چند باد گير باقي مانده؟

درگاهي: طبق تحقيق من، 3 تا 4 بادگير ديگر باقي مانده كه درمحله هاي قديمي اينجاهستند. در حال حاضر كمي بيشتر از سالهاي اخير به آنها اهميت ميدهند. ميراث فرهنگي بعضي ها را ثبت كرده و توانسته آنها را تا حدودي حفظ كند.

رها: از بادگيرهاي حقيقي بگذريم و بر گرديم به ماكتهاي شما . مواد به كار رفته در ماكتهاي شما چيست ؟

درگاهي: از يك سري مواد مصنوعي مثل چوب پنبه ،پلاستيك و چند ماده شيميايي ديگر استفاده كرده ام كه در اين آب وهوا ماندگاري بيشتري دارند.

رها: حالا شما مي خواهيد با اين اتاق پر از بادگير چه كنيد؟ سرنوشت اين ماكتها چه مي شود؟

درگاهي: قرار بر اين بود كه ميراث فرهنگي اين ماكتها را براي بازديد عموم در موزه نگهداري كند كه به نظر من در حد حرف بوده، چون مدت دو سال است كه اين ماكتها را در خانه نگهداري مي كنم. فضاي منزل من را پر كرده اند و من نميتوانم كار جديدي شروع كنم.

بسياري براي نمايشگاه هاي مختلف سراغ اين ماكتها را گرفته اند ولي من مايل نيستم كه در هر نمايشگاهي شركت كنم، براي مثال از امارات آمدند كه اين ماكت ها را در نمايشگاهي به عنوان تاريخچه امارات بگذارند، آنها معتقدند كه اصل اين بادگيرها متعلق به آنجا بوده ولي من فكر مي كنم كه اين جزئي از تاريخچه ماست و نمي توان آنرا به راحتي در اختيار ديگران قرار داد تا تاريخچه اي براي خود بسازند.

رها: مثال خوبي هستيد از كسي كه بدون مدرك دانشگاهي توانسته كاري انجام دهد كه شايد كساني كه تحصيلات آكادميك دارند هم قادر به انجام آن نباشند. شما اين فن را چگونه آموختيد؟

درگاهي: مي توان گفت كه با يك بازي شروع شد. در گذشته، كوچه هاي اينجا خاكي بودند وبعد از بارندگي گلي مي شدند كه من از اين گلها استفاده مي كردم و مجسمه مي ساختم.

رها: آخرين كارتان همين بادگيرها هستند؟

درگاهي: خير، آخرين كارم يك مجسمه بزرگ فلزي در بازار بزرگ بندر عباس است، دو جحله كه در داخل هم قرار گرفته اند. نمي دانم جحله را مي شناسيد يا نه؟

رها: بله، كوزه اي كه قبلا براي خنك نگه داشتن آب از آن استفاده مي شد و امروز به عنوان يك ساز هم از آن استفاده مي شود.

درگاهي: درست است ولي به شكل امروزي و مدرن آن. در واقع نزديك به مدت پنج ماه روي آن كار كردم.

رها: براي آخرين سوال مي خواستم از شما بپرسم، آيا واقعا اين بادگير ها براي استفاده مردم، جايي در معماري امروز دارند؟ يا اينكه جاي آنها فقط در موزه هاست؟

درگاهي : خب به نظر من اگر با معماري امروزي تركيب شود، مي توان حداقل 3 تا 4 ماه از سال از آن بهره برد و در زمستان دو ماهي كه هواي اينجا سرد مي شود دريچه هايش را بست.

رها: به نظر من جذاب ترين خصوصيت آنها اين است كه از برق استفاده نمي كنند و از طبيعت اين باد را دريافت مي كنند.

درگاهي: بله، در واقع رابطه شما را با طبيعت قطع نمي كنند بلكه به نظر من حتي پيوند هم مي دهند، فضاي بسته ساختمانهاي امروزي را ندارند و درست نیست به همین سادگی کنار بروند.

 
 

 
 با پیوستن به کانال جدید،همچنان با ما همراه باشید.
در کانال جدید می توانید اخبار، انتقادات و پیشنهادهای خود را برای شورای سردبیری خبرهرمزگان ارسال نمایید.
لینک پیوستن به کانال جدید خبر هرمزگان:
 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
آخرین اخبار
فروش زمین های ارزان در شهر جدید علوی/ اجرای یک هزار میلیارد ریال طرح عمرانی هرمزگان رتبه سوم مصرف دخانیات در کشور/ اجرای 345 پروژه در حوزه بهداشت و درمان هرمزگان آغاز ثبت نام دوره های کاردانی و کارشناسی دانشگاه علمی کاربردی استاد قنبر راستگو: سیاسیون و مسوولان از ما سوء استفاده می کنند حرکت شورای شهر بندرعباس بر خلاف مصالح مردم/ شرکت توزیع برق ورود کند بنویسیم زیان آور، بخوانیم عذاب آور عضو شورای شهر: مدیران محیط زیست از ترس استاندار و مقام های محلی هر مجوزی را صادر می کنند احتکار یکهزار و 600 تن برنج خارجی در بندرعباس کجای جهان نشان دادن تشنگی شکایت قضایی دارد رییس مجمع نمایندگان هرمزگان: اجازه ندهیم هیچ مدیری در مقابل خبرنگاران بایستد تقبیح شکایت مدیران اجرایی از رسانه ها/ استاندار هرمزگان: هیچ مدیری حق شکایت از رسانه را ندارد گرما در هرمزگان اوج می گیرد مدیر مجتمع پترو صنعت گامرون بندرعباس: بخش خصوصی در هر شرایطی دوشادوش دولت و ملت است استاندار هرمزگان اعلام کرد: جاده کشی در ۲۴ کیلومتر نوار ساحلی بندرعباس پانصد ساعت آرایشگری رایگان مجازات تبلیغات انتخاباتی غیرمجاز شورای شهر بندرعباس یک فروند لنج باری در آب های جاسک غرق شد تاملی بر سرنوشت تک رقمی های هرمزگانی کنکور امسال/ برای شغل هم به بحران می خورند* طغیان سرخک در شرق هرمزگان/ جاسک کانون بیماری سه انتصاب در استانداری هرمزگان کارگر تنظیف شهرداری بندرعباس در تصادف جان باخت اختصاصی/ موج جابجایی های ناگهانی در فرمانداری های هرمزگان اختصاصی/ پلیس در یک قدمی قاتلان زوج فرهنگی بندرعباس/ مظنونان به زودی بازداشت می شوند واکنش مرادی به انتقادات تلویحی استاندار هرمزگان: همه از علاقه من به استاندار خبر دارند/ رویه خود را تغییر می دهم قتل یک اثر تاریخی و سکوت تلخ شورای شهر بندرعباس* پاسخ سخت جهاد کشاورزی به سرپرست میراث فرهنگی هرمزگان: کاش قبل از سخن گفتن مطالعه می کردید استاندار هرمزگان: به بومی و غیربومی اعتقادی ندارم محور راه آهن بندرعباس مشهد بازگشایی شد سدهای شميل و نيان هرمزگان تا 20 روز آینده خشک می‌شوند دعوا بر سر میراث فرهنگی در شورای شهر بندرعباس دو نماینده به نمایندگان هرمزگان در مجلس افزوده می شود ناامیدی توزیع برق هرمزگان از صرفه جویی در ادارات/ برق ۴۰ اداره پرمصرف قطع شد اظهارات ضد و نقیض درباره آلودگی آب در هرمزگان/ معاون وزیر: هرمزگان درگیر اپیدمی‌ آب آلوده است/ دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان: طغیان داریم نه اپیدمی لغو پروانه و جریمه 70 میلیون تومانی یک شرکت متخلف در پایانه بار بندرعباس/ حضور دلال ها یک مشکل فرآیندی است همایون امیرزاده مدیر روابط عمومی وزارت ارشاد شد موفقیت روابط عمومی راهداری و حمل و نقل جاده ای هرمزگان در یک جشنواره ملی بندرعباس، شهر بدون تفریح/ مردم، محکومان خانگی* توزیع 35 هزار حلقه لاستیک با نرخ دولتی در پایانه بار بندرعباس سرعت غیر مجاز حادثه آفرید/ شش کشته و مجروح در حاثه واژگونی خودرو پژو با حکم وزیر ارشاد؛ درویش نژاد مدیرکل ارشاد همدان شد/ علی بندرعباسی سرپرست ارشاد هرمزگان هشت زن اینستاگرامی در بندرعباس دستگیر شدند دومین حادثه آفرینی تانکرهای سوخت در جاده های هرمزگان به فاصله کمتر از ۴۸ ساعت/ واژگونی و انفجار تانکر سوخت در جاده میناب دو کشته بر جای گذاشت مدیرکل دامپزشکی هرمزگان: کشتارگاه شهرداری بندرعباس اجازه تامین گوشت قصابی ها را ندارد تانکر سوخت در میناب فاجعه آفرید/ ورود تانکر به مغازه ۶ کشته و مجروح برجای گذاشت اختصاصی/ زن و شوهر معلم در بندرعباس به قتل رسیدند شورا و شهرداری بندرعباس با هم غرق می شوند/ اعتراض به یارگیری های نمادین بدهی 7950 میلیارد ریالی بنگاه های اقتصادی به تامین اجتماعی هرمزگان رانندگان متخلف 157 میلیارد ریال جریمه شدند انتصاب 12 روحانی به عنوان مشاور فرهنگی شورای شهر بندرعباس دغدغه های به حق هنرمندان هرمزگان را دریابید/ نگرانیم از فرصت سوزی ها- مجید سرنی زاده معاون هواشناسی هرمزگان: ساختمان های بلند مرتبه در بندرعباس اجازه تهویه هوا را نمی دهد مشاهده آرشیو
  • پر بازدیدترین ها
  • پر بحث ترین ها
تمامي حقوق مادي و معنوي اين سايت متعلق به خبر هرمزگان است و استفاده از مطالب، با ذکر منبع بلامانع است.